Β΄ Χρονικώνκεφάλαιο 20
Τα κείμενα για σύγκριση δεν φορτώθηκαν. Ελέγξτε τη σύνδεση και δοκιμάστε ξανά.
Ερμηνεία του κεφαλαίου (στα ρωσικά)
1Και μετά ταύτα ήλθον κατά του Ιωσαφάτ οι υιοί Μωάβ και οι υιοί Αμμών και μετ' αυτών άλλοι εκτός των Αμμωνιτών, διά να πολεμήσωσι.
2Και ήλθον και απήγγειλαν προς τον Ιωσαφάτ, λέγοντες, Μέγα πλήθος έρχεται εναντίον σου εκ του πέραν της θαλάσσης, εκ της Συρίας· και ιδού, είναι εν Ασασών-θαμάρ, ήτις είναι Εν-γαδδί.
Ερμηνεία, στ. 1–2 (στα ρωσικά)
. Описываемый здесь поход Иосафата некоторые исследователи (например, Гезениус) отожествляли с рассказываемым в 4 Цар III гл. союзным походом Иосафата вместе с Иорамом и царем едомским против моавитян. Но, при некоторых чертах сходства обоих рассказов, каждый из них имеет и свои отличительные черты, не позволяющие отожествлять их. Здесь, таким образом, надо видеть самостоятельный факт, не отмеченный в книгах Царств. Указание на него не без основания находят в псалме LXXXII (евр. 83), где (ст. 7–9) так же как во 2 Пар XX, в числе врагов, ополчившихся против народа Божьего, называются Моав, Аммон, Едом, а также в псалме XLVII (евр. 48), где также можно видеть указания на победу Иосафата над союзниками (см. у Н. И. Троицкого, Псалтирь. Последовательное изъяснение славянского текста. Тула, 1904, с. 226–227).
Союзные силы, предпринявшие поход против Иосафата (ст. 1), состояли из моавитян, аммонитян (ст. 1), обитателей Сеира, т. е. идумеев (ст. 10–23), и «некоторых из страны Маонитской» (ст. 1). Последнее выражение в евр., в Вульг. и слав. читается: некоторые из аммонитян (евр.: Mehammonim, Vulg.: de Ammoniis, слав.: «от аммонитов» ), что не дает удовлетворительного смысла: об аммонитянах есть упоминание ранее в том же стихе. LXX передают: 'εκ τών Μιναίων (впрочем, в код 44, 74, 106, 120, 121, 134, 234: 'εκ τών Άμμανίτων). Минеями назывались жители округа Маон, находившегося в южной части удела Иудина колена, к юго-востоку от Xеврона (Нав XV:55; 1 Цар XXIII:25; XXV:2. Onomast. 670. Толков. Библия, т. II, с. 336 и 411). В этом округе оставались еще потомки прежних обитателей, которые, при случае, возмутились против покоривших их иудеев. Признавая, таким образом, правильность чтения LXX (а также русск. синод., из страны Маонитской ), разницу между ними и евр. масор. т. можно объяснить из перестановки одной евр. буквы: ??? и ??? (см. у проф. Гуляева, с. 240–541. Сн. Fr. Bottcher . Neue kritisch-exegat. Aerenlesez. А. Т. (1865), s. 233).
Враги пришли «из-за моря, от Сирии» (ст. 2), т. е. с восточной стороны Мертвого моря, где жили моавитяне и аммонитяне. Вместо «от Сирии» (евр. те-Aram ) Калмет читал «от едома» (me-Edom ): такая замена одного слова другим, возможная ввиду близости евр. букв далет и реш, делает более понятной речь о последующем участии в коалиции и идумеев (ст. 10). Древний халдейский перевод, руководясь, может быть, этим соображением, в ст. 1 слово Аммон заменяет словом едом .
Xацацон-Фамар, LXX: Ασασάν Θαμάρ, слав.: Асасан-Фамар — название, встречающееся еще только в Быт XIV:7 (ср. Толков. Библия I, с. 53) — древнее название местности и города, позднее известных под именем Ен-Геди («источник дикой козы», Haв XV:62; 1 Цар XXIV:1) — в так называемой пустыне Иудиной, на западном берегу Мертвого моря, теперь Айн-Джиди (Onomast. 401, 143. Толков. Библия II, 337, 412); древнее название Xацацон-Фамар указывало на богатство этой местности пальмами.
3Και εφοβήθη ο Ιωσαφάτ και εδόθη εις το να εκζητή τον Κύριον, και εκήρυξε νηστείαν διά παντός του Ιούδα.
4Και συνήχθησαν οι άνδρες Ιούδα, διά να ζητήσωσι βοήθειαν παρά Κυρίου· εκ πασών έτι των πόλεων Ιούδα ήλθον διά να ζητήσωσι τον Κύριον.
5Και εστάθη ο Ιωσαφάτ εν τη συνάξει του Ιούδα και της Ιερουσαλήμ, εν τω οίκω του Κυρίου, κατά πρόσωπον της νέας αυλής,
6και είπε, Κύριε Θεέ των πατέρων ημών, δεν είσαι συ ο Θεός ο εν τω ουρανώ; και δεν είσαι συ ο κυριεύων επί πάντα τα βασίλεια των εθνών, και δεν είναι εν τη χειρί σου η δύναμις και η ισχύς, και ουδείς δύναται να αντισταθή εις σε;
7Δεν είσαι συ ο Θεός ημών, ο εκδιώξας τους κατοίκους της γης ταύτης έμπροσθεν του λαού σου Ισραήλ, και δους αυτήν εις το σπέρμα του Αβραάμ του αγαπητού σου εις τον αιώνα;
8Και κατώκησαν εν αυτή και ωκοδόμησαν εις σε αγιαστήριον εν αυτή διά το όνομά σου, λέγοντες,
9Εάν, όταν επέλθη εφ' ημάς κακόν, ρομφαία, κρίσις ή θανατικόν ή πείνα, σταθώμεν έμπροσθεν του οίκου τούτου και ενώπιόν σου, διότι το όνομά σου είναι εν τω οίκω τούτω, και βοήσωμεν προς σε εν τη θλίψει ημών, τότε θέλεις ακούσει και σώσει.
10Και τώρα, ιδού, οι υιοί Αμμών και Μωάβ και οι από του όρους Σηείρ, προς τους οποίους δεν αφήκας τον Ισραήλ να υπάγη, ότε ήρχοντο εκ γης Αιγύπτου, αλλ' εξέκλιναν απ' αυτών και δεν εξωλόθρευσαν αυτούς,
11και ιδού, πως ανταμείβουσιν ημάς, ερχόμενοι να εκβάλωσιν ημάς από της κληρονομίας σου, την οποίαν έδωκας εις ημάς να κληρονομήσωμεν.
12Θεέ ημών, δεν θέλεις κρίνει αυτούς; διότι δεν υπάρχει εις ημάς δύναμις διά να αντισταθώμεν εις τούτο το μέγα πλήθος, το οποίον έρχεται εφ' ημάς, και δεν εξεύρομεν τι να κάμωμεν· αλλ' επί σε είναι οι οφθαλμοί ημών.
13Και ίστατο πας ο Ιούδας ενώπιον του Κυρίου με τα βρέφη αυτών, τας γυναίκας αυτών και τους υιούς αυτών.
Ερμηνεία, στ. 2–13 (στα ρωσικά)
. Сообщаемое здесь известие о посте общественном, учрежденном Иосафатом по случаю нашествия на Иудею упомянутых неприятелей, — причем следствием этого поста было дарование Богом иудеям чудесной победы без сражения (ст. 22–25) — некоторым исследователям (напр., Gramberg . Die Chronik nach ihrem geschichtlichen Charakter und ihrer Glaubwerdigkeit Hatte 1823, S. S. 15–17) представляется недостоверным и рассматривается как аргумент в пользу слишком позднего происхождения книг Паралипоменон, — на том основании, что будто в книгах Св. Писания, написанных до плена, упоминается лишь о постах, предпринимаемых только для выражения траура, печали (напр., Суд XX:26; 2 Цар XII:16), но не о постах с указанными во 2 Пар XX целями и следствиями; подобные «суеверные» посты у евреев сделались будто бы обычными лишь во II-м веке до Р. X. Но такое возражение обуславливается протестантским отрицанием поста вообще, а равно и деистическим пониманием отношения Бога к миру и людям. При непредвзятом же взгляде, библейские известия о посте, как допленные, напр., Лев XVI; Суд XX:26; 2 Цар XII:16; Иоил II:12 след., — так и послепленные (как 2 Пар XX), оказываются тожественными по существу и смыслу сообщаемых событий: везде разумеется пост, соединенный с молитвою, покаянием, сокрушением сердца и исправлением греховной жизни (см. у о. проф. А. С. Царевского, Происхождение и состав первой и второй книги Паралипоменон. Киев. 1878, с 7–10). Такой именно характер поста выступает и в данном случае, ст. 3–4: пост здесь соединен с всенародной (ст. 13) молитвой в храме — «пред новым двором» (ст. 5). Под последним разумеется, вероятно, не третий двор, так называемый двор женщин и язычников (мнение Клерика), о существовании которого в первом Иерусалимском храме ниоткуда неизвестно, а тот же, построенный Соломоном, и, может быть, Асой несколько подновленный наружный или «внешний» (Иез X:5; XL:31), иначе «нижний» (Иез XL:19), в отличие от «верхнего» (Иер XXVI:10) или «внутреннего» (3 Цар VI:36), т. е. священнического (2 Пар IV:9; см. проф. Олесницкого, Ветхозаветный храм, с. 335; ср. Толков. Библия II, 458).
Сама молитва Иосафата (ст. 6–12), подобно молитве Соломона при освящении храма (3 Цар VIII гл. 2 Пар VI), с которой она по местам почти дословно сходна (ср. ст. 9 и 2 Пар VI:28), выражает чистое библейское воззрение на отношение Бога к миру и, в особенности, к избранному народу Божиему и истинную веру в благодатное промышление Иеговы о Своем народе, родоначальник которого Авраам был «другом Божиим» (ст. 7. Ис XLI:8; Иак II:23). В ст. 10 заключается ссылка на исторический факт минования евреями земли Едома по повелению Божию при вступлении в Xанаан (Втор II:4–8; Толков. Библия I).
14Τότε ήλθε Πνεύμα Κυρίου επί Ιααζιήλ τον υιόν του Ζαχαρίου, υιού του Βεναΐα, υιού του Ιεϊήλ, υιού του Ματθανίου του Λευΐτου, εκ των υιών του Ασάφ, εν τω μέσω της συνάξεως.
15και είπε, Ακούσατε, πας ο Ιούδας και οι κατοικούντες Ιερουσαλήμ, και συ βασιλεύ Ιωσαφάτ· ούτω λέγει Κύριος προς υμάς· Μη φοβείσθε σεις μηδέ πτοηθήτε από προσώπου τούτου του μεγάλου πλήθους· διότι η μάχη δεν είναι υμών, αλλά του Θεού·
16κατάβητε αύριον εναντίον αυτών· ιδού, αναβαίνουσι διά της αναβάσεως Σίς· και θέλετε ευρεί αυτούς εν τω άκρω του χειμάρρου, έμπροσθεν της ερήμου Ιερουήλ·
Ερμηνεία, στ. 16 (στα ρωσικά)
. Положение возвышенности Циц (или Гациц) и пустыни Иеруэль точно не может быть определено. Первую указывают в нынешней Wadi hasasa к юго-вост. от Фекои (ст. 20). Во всяком случае обе местности лежали на южной границе Иудеи — с Едомом.
17δεν θέλετε πολεμήσει σεις εν ταύτη τη μάχη· παρουσιάσθητε, στήτε και ιδέτε την μεθ' υμών σωτηρίαν του Κυρίου, Ιούδα και Ιερουσαλήμ· μη φοβείσθε μηδέ πτοηθήτε· αύριον εξέλθετε εναντίον αυτών· και ο Κύριος μεθ' υμών.
18Και έκυψεν ο Ιωσαφάτ επί πρόσωπον εις την γήν· και πας ο Ιούδας και οι κατοικούντες την Ιερουσαλήμ έπεσον ενώπιον του Κυρίου, προσκυνούντες τον Κύριον.
19Και εσηκώθησαν οι Λευΐται, εκ των υιών των Κααθιτών και εκ των υιών των Κοριτών, διά να υμνήσωσι Κύριον τον Θεόν του Ισραήλ εν φωνή υψωμένη σφόδρα.
20Και εξεγερθέντες το πρωΐ· εξήλθον προς την έρημον Θεκουέ· και ότε εξήλθον, εστάθη ο Ιωσαφάτ και είπεν, Ακούσατέ μου, Ιούδα και οι κατοικούντες την Ιερουσαλήμ· πιστεύσατε εις Κύριον τον Θεόν υμών, και θέλετε στερεωθή· πιστεύσατε τους προφήτας αυτού και θέλετε ευοδωθή.
Ερμηνεία, στ. 14–20 (στα ρωσικά)
. По ст. 14, пророк Иозиил происходил из рода Асафа (ср. 1 Пар XXV:2), который, как известно, происходил из левитов и был одним из начальников хора при Давиде (1 Пар VI:24; XV:17; XVI:5, XXV:1; 2 Пар V:12). Имя Асафа стоит в надписании 12-ти псалмов (49, 72–82), в том числе и упомянутого уже псалма LXXXII-го, в котором, как сказано, можно видеть отображение факта нашествия союзников на Иосафата и победы его над ними. Таким образом, пророк Иозиил, Асафит (потомок Асафа в 4-м поколении 1 Пар XXV:2), мог быть составителем псалма LXXXII, и, следовательно, историческая достоверность рассказа 2 Пар XX — вне всякого сомнения. Исполненный Духа Божьего (ст. 14), Иозиил объявляет предстоящую иудеям войну Божию (ст. 15), соответственно чему и средствами борьбы должны быть духовные орудия молитвы (ст. 19, 21).
21Και συμβουλευθείς μετά του λαού, διέταξε ψαλτωδούς διά να ψάλλωσιν εις τον Κύριον και να υμνώσι την μεγαλοπρέπειαν της αγιότητος αυτού, εξελθόντες έμπροσθεν του στρατεύματος, και να λέγωσι, Δοξολογείτε τον Κύριον, διότι το έλεος αυτού μένει εις τον αιώνα.
22Και ότε ήρχισαν να ψάλλωσι και να υμνώσιν, ο Κύριος έστησεν ενέδρας εναντίον των υιών Αμμών, Μωάβ και των εκ του όρους Σηείρ, των ελθόντων κατά του Ιούδα· και εκτυπήθησαν.
23Διότι εσηκώθησαν οι υιοί Αμμών και Μωάβ κατά των κατοίκων του όρους Σηείρ, διά να εξολοθρεύσωσι και να εξαλείψωσιν αυτούς· και αφού συνετέλεσαν τους κατοίκους του Σηείρ εβοήθησαν αλλήλους διά να εξολοθρευθώσιν.
24Ελθών δε ο Ιούδας εις την σκοπιάν της ερήμου, ανέβλεψε προς το πλήθος, και ιδού, ήσαν νεκρά σώματα πεπτωκότα κατά γης, και ουδείς διεσώθη.
25Και ότε ήλθον ο Ιωσαφάτ και ο λαός αυτού διά να λαφυραγωγήσωσιν αυτούς, εύρηκαν μεταξύ των νεκρών σωμάτων αυτών και πλούτη εν αφθονία και πολύτιμον αποσκευήν, και έλαβον εις εαυτούς τοσαύτα, ώστε δεν ηδύναντο να μεταφέρωσιν αυτά· και εστάθησαν τρεις ημέρας λαφυραγωγούντες, διότι τα λάφυρα ήσαν πολλά.
26Και την τετάρτην ημέραν συνήχθησαν εν τη κοιλάδι της Ευλογίας· διότι εκεί ευλόγησαν τον Κύριον· διά τούτο ωνομάσθη το όνομα του τόπου εκείνου Κοιλάς Ευλογίας έως της ημέρας ταύτης.
27Τότε πάντες οι άνδρες Ιούδα και της Ιερουσαλήμ και ο Ιωσαφάτ επί κεφαλής αυτών, εκίνησαν διά να επιστρέψωσιν εις Ιερουσαλήμ εν ευφροσύνη· διότι εύφρανεν αυτούς ο Κύριος από των εχθρών αυτών.
28Και ήλθον εις Ιερουσαλήμ εν ψαλτηρίοις και κιθάραις και σάλπιγξι, προς τον οίκον του Κυρίου.
Ερμηνεία, στ. 21–28 (στα ρωσικά)
. Действительность вполне оправдала пророчество: в союзных неприятельских войсках произошло разделение и самоистребление (ср. Суд VII:22; см. Толков. Библию II, 368, 498–499).
В 25, при перечислении взятой иудеями добычи, по тексту евр. названы трупы, евр. pegarim . Такое сопоставление странно и наводит на мысль об описке в принятом евр. масор. тексте. Действительно, в код. 80, 155, 157, 178, 270, 271, 283, 288, 300 у Кенник., и код. 554, 590, 737, 789, у Росси вм. pegarim, «трупы», читается begadim, «одежды» (смешение этих двух слов в древнеевр. шрифте было очень возможно вследствие сходства бет с пэ, и далет с реш ). Последнее чтение принимают и LXX (άποσκευήν), Vulg. (vestes) и слав.: одежды . Оно и должно считаться первоначальным (ср. у проф. Гуляева, с. 541). «Долина благословения», emeq-berachah (ст. 25), или, по И. Флавию (Древн. IX, 1, 3), «долина восхваления» нигде в Библии еще не упоминается; но след ее указывают в теперешней Wadi Berekut, к югу от Фекои.
29Και επέπεσε φόβος Θεού επί πάντα τα βασίλεια των τόπων εκείνων; ότε ήκουσαν έτι ο Κύριος επολέμησεν εναντίον των εχθρών του Ισραήλ.
30Και ησύχασεν η βασιλεία του Ιωσαφάτ· διότι ο Θεός αυτού έδωκεν εις αυτόν ανάπαυσιν κυκλόθεν.
Ερμηνεία, στ. 29–30 (στα ρωσικά)
. Ср. 2 Пар XIV:14.
31Και εβασίλευσεν ο Ιωσαφάτ επί τον Ιούδαν· τριάκοντα πέντε ετών ηλικίας ήτο ότε εβασίλευσε, και εβασίλευσεν εικοσιπέντε έτη εν Ιερουσαλήμ· το δε όνομα της μητρός αυτού ήτο Αζουβά θυγάτηρ του Σιλεΐ.
32Και περιεπάτησεν εν τη οδώ Ασά του πατρός αυτού και δεν εξέκλινεν απ' αυτής, πράττων το ευθές ενώπιον του Κυρίου.
33Οι υψηλοί όμως τόποι δεν αφηρέθησαν· διότι ο λαός δεν είχον έτι κατευθύνει τας καρδίας αυτών προς τον Θεόν των πατέρων αυτών.
34Αι δε λοιπαί πράξεις του Ιωσαφάτ, αι πρώται και αι έσχαται, ιδού, είναι γεγραμμέναι εν τοις λόγοις του Ιηού υιού του Ανανί, οίτινες κατεγράφησαν εν τω βιβλίω των βασιλέων του Ισραήλ.
35Μετά δε ταύτα ηνώθη ο Ιωσαφάτ ο βασιλεύς του Ιούδα μετά του Οχοζίου βασιλέως του Ισραήλ, όστις έπραξε λίαν ασεβώς.
36Ηνώθη δε μετ' αυτού, διά να κάμωσι πλοία, τα οποία να πλεύσωσιν εις Θαρσείς· και έκαμον τα πλοία εν Εσιών-γάβερ.
37Τότε Ελιέζερ ο υιός του Δωδανά από Μαρησά προεφήτευσεν εναντίον του Ιωσαφάτ, λέγων, Επειδή ηνώθης μετά του Οχοζίου, ο Κύριος έθραυσε τα έργα σου. Και συνετρίβησαν τα πλοία και δεν ηδυνήθησαν να υπάγωσιν εις Θαρσείς.
Ερμηνεία, στ. 31–37 (στα ρωσικά)
. Здесь дано повествование, параллельное заключающемуся в 3 Цар XX:41–50 (см. Толков. Библию II, 477–478). Только во 2 Пар ст. 37 добавлено пророческое обличение Елиезером Иосафата за небогоугодный союз с Охозией Израильским, последствием которого явилась гибель морского предприятия (флота) союзников. Ср. Пс XLVII:8. О флоте еврейском см. замеч. в Толков. Библии II, с. 466, 467.
Κείμενο: Μετάφραση Νεόφυτου Βάμβα, 1850. Ερμηνεία: «Ερμηνευτική Βίβλος», επιμ. Α. Π. Λοπουχίν (στα ρωσικά). Η αρίθμηση των σχολίων σε αυτό το βιβλίο ελέγχεται ακόμη με τη συνοδική: μερικά σχόλια ίσως στέκονται δίπλα στον γειτονικό στίχο.
1–28. Союзная война моавитян, аммонитян и идумеев против Иосафата и счастливое для последнего ее окончание. 29–37. Продолжительность, благочестие и слава царствования Иосафата; новый ошибочный союз его с домом Ахава и пророческое обличение ему.