Έξοδοςκεφάλαιο 34
Τα κείμενα για σύγκριση δεν φορτώθηκαν. Ελέγξτε τη σύνδεση και δοκιμάστε ξανά.
Ερμηνεία του κεφαλαίου (στα ρωσικά)
1Και είπε Κύριος προς τον Μωϋσήν, Κόψον εις σεαυτόν δύο πλάκας λιθίνας καθώς τας πρώτας· και θέλω γράψει επί των πλακών τους λόγους, οίτινες ήσαν επί των πρώτων πλακών, τας οποίας συνέτριψας·
2και γίνου έτοιμος το πρωΐ, και ανάβηθι το πρωΐ επί το όρος Σινά, και παράστηθι εκεί ενώπιόν μου επί της κορυφής του όρους·
3και ουδείς θέλει αναβή μετά σου ουδέ θέλει φανή τις καθ' όλον το όρος· και τα ποίμνια και αι αγέλαι δεν θέλουσι βοσκηθή έμπροσθεν του όρους εκείνου.
4Και έκοψε δύο πλάκας λιθίνας καθώς τας πρώτας· και σηκωθείς ο Μωϋσής ενωρίς το πρωΐ, ανέβη επί το όρος Σινά, καθώς προσέταξεν εις αυτόν ο Κύριος, και έλαβεν εις τας χείρας αυτού τας δύο πλάκας τας λιθίνας.
Ερμηνεία, στ. 1–4 (στα ρωσικά)
Как видно из предшествующей главы, отверженному Богом Израилю дается обещание, что он по-прежнему будет народом богоизбранным. Осуществлением подобного обещания и является восстановление нарушенного завета. Так как по существу этот второй завет подобен первому, то он и совершается при одинаковой с ним обстановке. Приготавливаются скрижали, но не Господом (32:16), а Моисеем в знак напоминания о нарушении завета; запрещается кому бы то ни было, кроме Моисея, восходить на Синай (ср. 19:12); посредником при заключении завета является Моисей, а Господь сходит к нему в облаке (19:9; 20:20).
5Και κατέβη ο Κύριος εν νεφέλη και εστάθη μετ' αυτού εκεί και εκήρυξε το όνομα του Κυρίου.
6Και παρήλθε Κύριος έμπροσθεν αυτού και εκήρυξε, Κύριος, Κύριος ο Θεός, οικτίρμων και ελεήμων, μακρόθυμος και πολυέλεος, και αληθινός,
7φυλάττων έλεος εις χιλιάδας, συγχωρών ανομίαν και παράβασιν και αμαρτίαν και ουδόλως αθωόνων τον ένοχον· ανταποδίδων την ανομίαν των πατέρων επί τα τέκνα και επί τα τέκνα των τέκνων, έως τρίτης και τετάρτης γενεάς.
Ερμηνεία, στ. 5–7 (στα ρωσικά)
Необходимым условием при заключении завета было согласие народа (19:8 и т. д.); но его уже недостаточно при восстановлении завета. Последнее может быть желательно для нарушившего завет, т. е. Израиля, и совершенно не желательно для оставшегося верным ему, т. е. Бога. Поэтому в то время как при заключении завета Господь предложил Израилю выразить свое желание вступить в союз с ним, теперь Он указывает на возможность со своей стороны восстановить нарушенный завет. Она коренится в открытых им Моисею (33:19; Чис 14:17–18) свойствах божественного милосердия, долготерпения, которые приходят во всепрощение, но не исключают и правосудия. Открывшийся ранее при купине, как единый существующий, неизменяемый, Всевышний открывается теперь, как человеколюбивый милосердный. И поскольку эти последние свойства обеспечивают восстановление нарушенного завета, постольку, благодаря им, Господь является не изменившим Своему первоначальному обещанию быть Богом народа еврейского.
(В Славянской Библии (с греческого текста 70-и) эти слова звучат несколько по иному: И сниде Господь во облаце, и преста ему тамо Моисей, и призва именем Господним. И мимоиде Господь пред лицем Его… и т. д. Как видно из контекста, слово «Иегова» в славянском и греческом вариантах отсутствует и переведено по его смыслу — Господь (точнее — Сущий). А призвание именем Господним вполне можно истолковать как восторженное: О Всевышний!
Прим. ред.)
8Και έσπευσεν ο Μωϋσής και κύψας εις την γην, προσεκύνησε·
9και είπεν, Εάν τώρα εύρηκα χάριν ενώπιόν σου, Κύριε, ας έλθη, δέομαι, ο Κύριός μου εν τω μέσω ημών· διότι ο λαός ούτος είναι σκληροτράχηλος· και συγχώρησον την ανομίαν ημών και την αμαρτίαν ημών και λάβε ημάς εις κληρονομίαν σου.
Ερμηνεία, στ. 8–9 (στα ρωσικά)
Преклоняясь пред милостью Господа, Моисей просит, чтобы в будущем Он обнаруживал Свое присутствие среди Израиля в качестве Владыки (адонай) и Своим всемогуществом обуздывал его жестоковыйность, а теперь простил бы его грех, сделал бы Своим уделом. На милости основано принятие в завет, на правосудии, не оставляющем вину без наказания, дальнейшее руководство народом. (Использование в еврейском тексте слово «адонай» есть не имя собственное, а скорее обозначение Бога, как Всемилостивого и праведного Судии (от слова «дан» — судия, как указывалось ранее). В таком контексте слово «адонай» используется во всех Священных еврейских текстах — там, где говорится о Всевышнем, как вершащем праведный и неотвратимый суд, и соответственно с этим смыслом правильно используется в славянском и греческом переводах. Прим. ред.)
10Και είπεν, Ιδού, εγώ κάμνω διαθήκην· έμπροσθεν παντός του λαού σου θέλω κάμει θαυμάσια, οποία δεν έγειναν καθ' όλην την γην και εις ουδέν έθνος· και πας ο λαός, εν μέσω του οποίου είσαι, θέλει ιδεί το έργον του Κυρίου· διότι φοβερόν είναι εκείνο, το οποίον εγώ θέλω κάμει μετά σου.
Ερμηνεία, στ. 10 (στα ρωσικά)
Обещание сотворить перед Израилем великие чудеса, каких еще не было на земле, равносильно обещанию быть его Богом (Втор 4:34, 37–38; 2 Цар 7:23).
11Φύλαξον εκείνο, το οποίον εγώ σε προστάζω σήμερον· ιδού, εγώ εκβάλλω απ' έμπροσθέν σου τον Αμορραίον και τον Χαναναίον και τον Χετταίον και τον Φερεζαίον και τον Ευαίον και τον Ιεβουσαίον.
12Προσέχε εις σεαυτόν, μη κάμης συνθήκην μετά των κατοίκων της γης εις την οποίαν υπάγεις, μήποτε γείνη παγίς εν τω μέσω σου·
13αλλά τους βωμούς αυτών θέλεις καταστρέψει και τα είδωλα αυτών θέλεις συντρίψει και τα άλση αυτών θέλεις κατακόψει.
14Διότι δεν θέλεις προσκυνήσει άλλον θεόν· επειδή ο Κύριος, του οποίου το όνομα είναι Ζηλότυπος, είναι Θεός ζηλότυπος·
15μήποτε κάμης συνθήκην μετά των κατοίκων της γης, και όταν πορνεύσωσι κατόπιν των θεών αυτών και θυσιάσωσι προς τους θεούς αυτών, σε προσκαλέση τις και φάγης από της θυσίας αυτού·
16και μήποτε λάβης εκ των θυγατέρων αυτού εις τους υιούς σου, και όταν αι θυγατέρες αυτού πορνεύσωσι κατόπιν των θεών αυτών, κάμωσι τους υιούς σου να πορνεύσωσι κατόπιν των θεών αυτών.
17Θεούς χωνευτούς δεν θέλεις κάμει εις σεαυτόν.
Ερμηνεία, στ. 11–17 (στα ρωσικά)
При восстановлении завета, как и при его заключении, народу израильскому даются основные законы, определяющие его отношение к Богу. И так как восстановляемый завет одинаков с заключенным в первый раз, то и законы даются одни и те же. Повторяется первая заповедь (ст. 12–17; ср. 20:2–3; 23:23–49) с усиленным увещанием и приказанием избегать всего того, что ведет к ее нарушению. Сюда относятся союзы и особенно брачные с жителями земли Ханаанской (Нав 23:7, 12–13) и сохранение памятников язычества, в частности «священных рощ», евр. «ашер» (ст. 13), т. е. искусственно приготовленных из дерева статуй богини Астарты (Втор 12:2 и д.; 3 Цар 14:23; 4 Цар 17:10; Иер 17:2 и т. п.).
18Την εορτήν των αζύμων θέλεις φυλάττει. Επτά ημέρας θέλεις τρώγει άζυμα, καθώς προσέταξα εις σε, κατά τον καιρόν του μηνός Αβίβ· διότι κατά τον μήνα Αβίβ εξήλθες εξ Αιγύπτου.
Ερμηνεία, στ. 18 (στα ρωσικά)
См. объяснение ст. 15 и д. гл. 12; 15 ст. 23 гл.
19Παν το διανοίγον μήτραν είναι ιδικόν μου· και παν πρωτότοκον αρσενικόν μεταξύ των κτηνών σου, είτε βους είτε πρόβατον.
20Το δε πρωτότοκον της όνου θέλεις εξαγοράζει με αρνίον· και εάν δεν εξαγοράσης αυτό, τότε θέλεις λαιμοτομήσει αυτό. Πάντας τους πρωτοτόκους των υιών σου θέλεις εξαγοράζει. Και ουδείς θέλει φανή ενώπιόν μου κενός.
Ερμηνεία, στ. 19–20 (στα ρωσικά)
См. толкование гл. 13, ст. 2, 13.
21Εξ ημέρας θέλεις εργάζεσθαι την δε εβδόμην ημέραν θέλεις αναπαύεσθαι κατά τον σπορητόν και κατά τον θερισμόν θέλεις αναπαύεσθαι.
Ερμηνεία, στ. 21 (στα ρωσικά)
См. толкование 8–11 ст. 20 гл. Новым при повторении четвертой заповеди является увещание сохранять субботний покой и во время спешных полевых работ.
22Και θέλεις φυλάττει την εορτήν των εβδομάδων, των απαρχών του θερισμού του σίτου, και την εορτήν της συγκομιδής εις την επιστροφήν του ενιαυτού.
23Τρίς του ενιαυτού θέλει εμφανίζεσθαι παν αρσενικόν σου ενώπιον Κυρίου, Κυρίου του Θεού του Ισραήλ.
24Διότι αφού εκδιώξω τα έθνη απ' έμπροσθέν σου και πλατύνω τα όριά σου, δεν θέλει επιθυμήσει ουδείς την γην σου, όταν αναβαίνης διά να εμφανισθής έμπροσθεν Κυρίου του Θεού σου τρίς του ενιαυτού.
Ερμηνεία, στ. 22–24 (στα ρωσικά)
См. толкование ст. 14–17 гл. 23.
25Δεν θέλεις προσφέρει το αίμα της θυσίας μου με ένζυμα· και η θυσία της εορτής του πάσχα δεν θέλει μείνει έως το πρωΐ.
26Τα πρωτογεννήματα της γης σου θέλεις φέρει εις τον οίκον Κυρίου του Θεού σου. Δεν θέλεις ψήσει ερίφιον εν τω γάλακτι της μητρός αυτού.
Ερμηνεία, στ. 25–26 (στα ρωσικά)
См. толкование ст. 18–19 гл. 23.
27Και είπε Κύριος προς τον Μωϋσήν, Γράψον εις σεαυτόν τους λόγους τούτους· διότι κατά τους λόγους τούτους έκαμα διαθήκην προς σε και προς τον Ισραήλ,
Ερμηνεία, στ. 27 (στα ρωσικά)
Требуя от народа веры в Иегову и проведения ее в жизнь (праздники, посвящение первенцев), перечисленные в настоящем случае законы напоминали ему основные начала и требования теократии, а потому были достаточны — для восстановления завета.
28Και ήτο εκεί μετά του Κυρίου τεσσαράκοντα ημέρας και τεσσαράκοντα νύκτας· άρτον δεν έφαγε και ύδωρ δεν έπιε. Και έγραψεν επί των πλακών τους λόγους της διαθήκης, τας δέκα εντολάς.
29Και ότε κατέβαινεν ο Μωϋσής από του όρους Σινά, και αι δύο πλάκες του μαρτυρίου ήσαν εις την χείρα του Μωϋσέως, ότε κατέβαινεν από του όρους, ο Μωϋσής δεν ήξευρεν ότι το δέρμα του προσώπου αυτού έγεινε λαμπρόν ενώ ελάλει μετ' αυτού.
Ερμηνεία, στ. 28–29 (στα ρωσικά)
Исходившее от лица Моисея сияние было результатом приближения к Богу: оно просветлило и очистило плоть пророка.
30Και είδεν ο Ααρών και πάντες οι υιοί Ισραήλ τον Μωϋσήν, και ιδού, το δέρμα του προσώπου αυτού έλαμπε· και εφοβήθησαν να πλησιάσωσιν εις αυτόν.
31Και εκάλεσεν αυτούς ο Μωϋσής· και επεστράφησαν προς αυτόν ο Ααρών και πάντες οι άρχοντες της συναγωγής, και ελάλησε προς αυτούς ο Μωϋσής.
32Και μετά ταύτα πάντες οι υιοί Ισραήλ προσήλθον· και προσέταξεν εις αυτούς πάντα όσα ελάλησεν ο Κύριος προς αυτόν επί του όρους Σινά.
Ερμηνεία, στ. 30–32 (στα ρωσικά)
Во время синайского законодательства народ не мог вынести близости к себе Всевышнего и потому просил Моисея говорить с ним вместо Бога (20:19). Его в своей среде он усматривает теперь в сиянии лица пророка, не смеет приблизится к нему, как не смел приблизиться к горе (20:18).
33Και ετελείωσεν ο Μωϋσής λαλών προς αυτούς· είχε δε κάλυμμα επί το πρόσωπον αυτού.
34Και ότε εισήρχετο ο Μωϋσής ενώπιον του Κυρίου διά να λαλήση μετ' αυτού, εσήκονε το κάλυμμα, εωσού εξέλθη. Και εξήρχετο και ελάλει προς τους υιούς Ισραήλ ό,τι ήτο προστεταγμένος.
35Και είδον οι υιοί Ισραήλ το πρόσωπον του Μωϋσέως, ότι το δέρμα του προσώπου του Μωϋσέως έλαμπε· και έβαλλε πάλιν ο Μωϋσής το κάλυμμα επί το πρόσωπον αυτού, εωσού εισέλθη διά να λαλήση μετ' αυτού.
Ερμηνεία, στ. 33–35 (στα ρωσικά)
Подобное настроение не покидало народ и во все последующее время: «и видели сыны Израилевы, что сияет лицо Моисеево» (ср. ст. 30), и потому при возвещении откровения Моисей носил покрывало.
Κείμενο: Μετάφραση Νεόφυτου Βάμβα, 1850. Ερμηνεία: «Ερμηνευτική Βίβλος», επιμ. Α. Π. Λοπουχίν (στα ρωσικά).
1–4. Возобновление скрижалей. 5–7. Разъяснение Моисею сущности Господа. 8–27. Завет Бога с народом. 28–35. Пребывание Моисея на горе и сияние лица его по сошествии оттуда.