Αριθμοίκεφάλαιο 13

1Και ελάλησε Κύριος προς τον Μωϋσήν λέγων,

2Απόστειλον άνδρας διά να κατασκοπεύσωσι την γην Χαναάν, την οποίαν εγώ δίδω εις τους υιούς Ισραήλ· από πάσης φυλής των πατέρων αυτών θέλετε αποστείλει ανά ένα άνδρα, έκαστον εξ αυτών αρχηγόν.

3Και απέστειλεν αυτούς ο Μωϋσής διά προσταγής του Κυρίου εκ της ερήμου Φαράν. Πάντες οι άνδρες ούτοι ήσαν αρχηγοί των υιών Ισραήλ.

Ερμηνεία, στ. 3 (στα ρωσικά)

«Мужи главные», т. е. представители важнейших и почетнейших родов.

4Και ταύτα ήσαν τα ονόματα αυτών· εκ της φυλής Ρουβήν, Σαμμουά ο υιός του Σακχούρ·

5εκ της φυλής Συμεών, Σαφάτ ο υιός του Χορρί·

6εκ της φυλής Ιούδα, Χάλεβ ο υιός του Ιεφοννή·

7εκ της φυλής Ισσάχαρ, Ιγάλ ο υιός του Ιωσήφ·

8εκ της φυλής Εφραΐμ, Αυσή ο υιός του Ναυή·

9εκ της φυλής Βενιαμίν, Φαλτί ο υιός του Ραφού·

10εκ της φυλής Ζαβουλών, Γαδιήλ ο υιός του Σουδί·

11εκ της φυλής Ιωσήφ, εκ της φυλής Μανασσή, Γαδδί ο υιός του Σουσί·

12εκ της φυλής Δαν, Αμμιήλ ο υιός του Γεμαλί·

13εκ της φυλής Ασήρ, Σεθούρ ο υιός του Μιχαήλ·

14εκ της φυλής Νεφθαλί, Νααβί ο υιός του Βαυσί·

15εκ της φυλής Γαδ, Γεουήλ ο υιός του Μαχί.

16Ταύτα είναι τα ονόματα των ανδρών, τους οποίους απέστειλεν ο Μωϋσής διά να κατασκοπεύσωσι την γήν· και επωνόμασεν ο Μωϋσής τον Αυσή, τον υιόν του Ναυή, Ιησούν.

Ερμηνεία, στ. 16 (στα ρωσικά)

С переменой имени И. Навин вступает в обязанности высшие, чем слуга при Моисее (Исх XXIV,13), становясь его ближайшим помощником.

Ошеа, Гошва или Осия означает «освобождение», «спасение». К этому термину Моисей присоединяет имя Иеговы, Иаг, предуказывая в Навине Божие орудие для спасения Израиля. В 17 ст.VIII гл. кн. Неем. имя Иагошеа произносится как Иешуа. Наше чтение «Иисус» взято из греческого перевода LXX.

По разуму свв. оо. и учит. Церкви, преемник Моисея, введший Израиль в землю обетования, был прообразом Иисуса Христа, отверзшего верующим в Него врата Царства Небесного (св. Иуст. Фил., Разг. с Триф. иуд. гл.: 34, 70, 76, 86, 100, 113; св. Кир. Иер., Сл. Огл. X; блаж. Федор.: Толк. на кн. Чис, вопр. 25; Толк. на кн. Втор, вопр. 43; Толк. на кн. Нав., вопр. 1, 3, 4, 16).

17Και απέστειλεν αυτούς ο Μωϋσής διά να κατασκοπεύσωσι την γην Χαναάν· και είπε προς αυτούς, Ανάβητε από του μέρους τούτου της μεσημβρίας και θέλετε αναβή εις το όρος·

Ερμηνεία, στ. 17 (στα ρωσικά)

«В эту южную страну» Ханаана, Негеб.

18και θεωρήσατε την γην, οποία είναι, και τον λαόν τον κατοικούντα εν αυτή, εάν ήναι δυνατός ή αδύνατος, ολίγοι ή πολλοί·

19και οποία είναι η γη εν ή ούτοι κατοικούσι, καλή ήναι ή κακή· και οποίαι είναι αι πόλεις, τας οποίας ούτοι κατοικούσιν, ατείχιστοι ή περιτετειχισμέναι·

20και οποία είναι η γη, παχεία ήναι ή λεπτή, εάν υπάρχωσιν εν αυτή δένδρα ή ουχί· και ανδρίζεσθε και φέρετε από των καρπών της γης. Αι δε ημέραι ήσαν αι ημέραι των πρώτων σταφυλών.

21Και αναβάντες κατεσκόπευσαν την γην από της ερήμου Σιν έως Ρεώβ, κατά την είσοδον Αιμάθ.

Ερμηνεία, στ. 21 (στα ρωσικά)

«От пустыни Син». Не следует смешивать пустыню Син (Цин), о которой говорится в данном стихе, с пустыней Син на западном побережье Синайского полуострова (Исх XVI). Пустыня Цин составляет северо-восточную часть пустыни Фаран. О пустыне Фаран см. пр. к 12 ст. Х гл. кн. Чис.

Рехов (Нав ХIX:28; Суд I:31) — местность в пределах колена Асира, невдалеке от Сидона. Емаф — равнина и горный проход между отрогами Ливана и Антиливана, южнее города Емафа, расположенного в Келе-Сирии, на р. Оронте.

22Και ανέβησαν κατά το μεσημβρινόν, και ήλθον έως Χεβρών, όπου ήσαν Αχιμάν, Σεσαΐ και Θαλμαΐ, οι υιοί του Ανάκ. Η δε Χεβρών εκτίσθη επτά έτη προ της Τάνεως της Αιγύπτου.

Ερμηνεία, στ. 22 (στα ρωσικά)

Енак, сын князя Арбы, основатель местечка Кириаф-Арбы (Хеврон) (Нав XV:13, 14). «Сыны Енаковы отличались своим ростом и силой».

Замечание: «Хеврон же построен был семью годами прежде Цоана, города египетского», — очень понятно в устах людей, только что освободившихся от ига египтян и еще полных воспоминаниями о покинутой ими стране. Сравнение с древним ханаанским городом не Мемфиса, а Цоана, наводит на ту мысль, что столицей фараонов эпохи исхода был именно этот последний город.

По мнению Кнобеля, упоминание Цоана наряду с Хевроном, после имен Енака и его детей, заставляет предполагать, что тот и другой город основаны представителями одного и того же рода Цоан построен гиксами; быть может, гиксами же (к племени которых принадлежал и Енак) построен был и Хеврон (Властов, Свящ. Летоп.).

23Και ήλθον μέχρι της φάραγγος Εσχώλ, και έκοψαν εκείθεν κλήμα αμπέλου μετά ενός βότρυος σταφυλής, και εβάσταζον αυτό δύο επί ξύλου· έφεραν και ρόδια και σύκα.

Ερμηνεία, στ. 23 (στα ρωσικά)

Долина Есхол названа так, по всей вероятности, по имени своего древнего владельца, союзника Авраамова Ешкола (Быт XIV:13, 14). Ван-де-Вельце говорит, что он видел источник в расстоянии мили от Хеврона, называвшийся «Аин-Ескали», — «родник Ешкола» (греко-славянск. текст понимает «Ескол» как нарицательное: долина гроздов, LXX: Φαραγξ βοτρυος, слав.: дебрь гроздная).

24Ο τόπος εκείνος ωνομάσθη φάραγξ Εσχώλ· διά τον βότρυν τον οποίον έκοψαν εκείθεν οι υιοί Ισραήλ.

25Και επέστρεψαν, αφού κατεσκόπευσαν την γην, μετά τεσσαράκοντα ημέρας.

26Και πορευθέντες ήλθον προς τον Μωϋσήν, και προς τον Ααρών, και προς πάσαν την συναγωγήν των υιών Ισραήλ, εκ τη ερήμω Φαράν, εις Κάδης· και έφεραν απόκρισιν προς αυτούς, και προς πάσαν την συναγωγήν, και έδειξαν εις αυτούς τον καρπόν της γης.

Ερμηνεία, στ. 26 (στα ρωσικά)

Кадес — местность вблизи южных границ Ханаана. По мнению очень многих комментаторов, ее можно искать в долине Араба, отождествляя с нынешним Аин-ель-Вейбе. В списке израильских станов (Чис XXXIII) после Асирофа следует стан Рифма. Полагают, что Кадес прежде назывался Рифмой и получил имя Кадеса (кадеш — святой) впоследствии, в силу того обстоятельства, что здесь долго стоял ковчег завета, и здесь же состоялось грозное решение правды Божией в отношении непокорного народа.

27Και απήγγειλαν προς αυτόν, και είπον, Ήλθομεν εις την γην, εις την οποίαν απέστειλας εμάς, και είναι τωόντι γη ρέουσα γάλα και μέλι και ιδού, ο καρπός αυτής·

28ο λαός όμως, ο κατοικών εν τη γη, είναι δυνατός, και αι πόλεις περιτετειχισμέναι, μεγάλαι σφόδρα· προς τούτοις, είδομεν εκεί και τους υιούς του Ανάκ·

29οι Αμαληκίται κατοικούσιν εν τη γη της μεσημβρίας· και οι Χετταίοι, και οι Ιεβουσαίοι, και οι Αμορραίοι, κατοικούσιν επί τα όρη· και οι Χαναναίοι κατοικούσι παρά την θάλασσαν και τας όχθας του Ιορδάνου.

30Και ο Χάλεβ κατεσίγασε τον λαόν έμπροσθεν του Μωϋσέως, και είπεν, Ας αναβώμεν ευθύς, και ας εξουσιάσωμεν αυτήν· διότι δυνάμεθα να κυριεύσωμεν αυτήν.

31Οι άνθρωποι όμως, οι συναναβάντες μετ' αυτού, είπαν, Δεν δυνάμεθα να αναβώμεν επί τον λαόν τούτον, διότι είναι δυνατώτεροι ημών.

32Και δυσφήμησαν την γην, την οποίαν κατεσκόπευσαν, προς τους υιούς Ισραήλ, λέγοντες, Η γη, την οποίαν διεπεράσαμεν διά να κατασκοπεύσωμεν αυτήν, είναι γη κατατρώγουσα τους κατοίκους αυτής· και πας ο λαός, τον οποίον είδομεν εν αυτή είναι άνδρες υπερμεγέθεις·

Ερμηνεία, στ. 32 (στα ρωσικά)

«Земля, поедающая живущих на ней», т. е. земля, в которой происходят постоянные войны, гибельные для населения.

Постоянные войны в пределах Ханаана могут быть объяснены как его географическим, так и этнографически-политичеческим положением. В географическом отношении Ханаан представлял собою мост, соединявший главнейшие территории древнего мира. В этнографически-политическом отношении Ханаан, или царство Хеттейское, представлял сеть мелких самостоятельных княжеств, часто враждебных между собою.

33και είδομεν εκεί τους γίγαντας, τους υιούς Ανάκ, του εκ των γιγάντων· και εβλέπομεν εαυτούς ως ακρίδας και τοιούτους έβλεπον ημάς αυτοί.

Κείμενο: Μετάφραση Νεόφυτου Βάμβα, 1850. Ερμηνεία: «Ερμηνευτική Βίβλος», επιμ. Α. Π. Λοπουχίν (στα ρωσικά). Η αρίθμηση των σχολίων σε αυτό το βιβλίο ελέγχεται ακόμη με τη συνοδική: μερικά σχόλια ίσως στέκονται δίπλα στον γειτονικό στίχο.